Trang chủ  
Quảng cáo: The Vista An Phú - Báo mua bán, thuê và cho thuê dự án căn hộ The Vista An Phú. Bán căn hộ The Vista An Phú giá từ 45- 60 triệu/m2 - Cho thuê căn hộ The Vista An Phú giá từ 1.000usd/tháng đến 2.100usd/tháng, giá rẻ nhất thị trường bất động sản TP Hồ Chí Minh.

Chủ chuỗi nhà trọ hơn 260 phòng nằm len lỏi trong khu dân cư đông đúc, cách Khu Kinh tế Đình Vũ, Cát Hải không xa, ông Nguyễn Việt Dũng đang cẩn thận kiểm tra công tơ điện của từng phòng trọ. Vốn là một quân nhân về hưu, cả chục năm nay cái nghề tay trái kinh doanh nhà trọ cho công nhân khu công nghiệp đem lại cho ông nguồn thu nhập ổn định. Năm ngoái, khi Regina Miracle, nhà cung cấp cho các thương hiệu tên tuổi như Victoria’s Secret và Calvin Klein, bỏ ra 150 triệu USD đưa vào vận hành nhà máy tại VSIP Hải Phòng với quy mô lên tới 20.000 công nhân viên thì ông kiêm luôn dịch vụ môi giới việc làm.

Ông dành thời gian đảo qua hầu hết các tỉnh nông thôn từ Thái Bình, Hà Nam, Thanh Hóa, Quảng Ngãi để tìm kiếm thanh niên trên 18 tuổi, đưa họ thông tin việc làm, cùng lời hứa cho thuê phòng với giá phải chăng. Nhờ vậy, mật độ cho thuê phòng của ông vẫn ổn định, dù công nhân nghỉ việc liên tục. Họ tự bỏ việc sau mỗi kỳ nghỉ lễ hoặc chủ các nhà máy sa thải hàng loạt nhân viên trước mỗi biến động của thị trường. Điều băn khoăn suốt hơn 10 năm kinh doanh phòng trọ là tại sao thu nhập của công nhân, nguồn khách hàng chính của ông, tăng lên chẳng đáng kể (nên ông cũng không thể tăng giá phòng trọ như mong muốn) và số công nhân nghỉ việc (dù tự bỏ việc hay bị sa thải) ngày một nhiều?

Một phần câu trả lời cho nỗi băn khoăn ấy nằm trong bản báo cáo phân tích thị trường mà tỉ phú 53 tuổi Hung Yau Lit tiến hành khảo sát 5 năm về trước, khi có kế hoạch chuyển các nhà máy trọng điểm của Regina Miracle đến những “thiên đường gia công mới” tại Đông Nam Á mà Việt Nam là ứng viên sáng giá. Báo cáo mới nhất của các tập đoàn đa quốc gia như Samsung, Nike, Roche cho thấy xu hướng rõ ràng: Trung Quốc đang dần từ bỏ danh hiệu “công xưởng của thế giới” trong mô hình nền kinh tế gia công để chuyển hướng sang nền kinh tế tiêu dùng. Phần đơn hàng gia công mà Trung Quốc “từ bỏ” đang được phân chia lại cho những quốc gia đang phát triển khác có lợi thế chi phí nhân công thấp như Bangladesh, Thái Lan, Ấn Độ, Campuchia, Indonesia hay Việt Nam. Lấy ví dụ về hàng nhập khẩu giày Mỹ. Thị phần của Trung Quốc (xét về số lượng) ở thị trường này đã giảm từ 87% năm 2009 còn 79% năm ngoái. Các quốc gia hưởng thị phần “rơi ra” này là Việt Nam, Indonesia và Campuchia.

Lam sao tranh bay
Nguồn nhân lực có trình độ, được đào tạo của Việt Nam chỉ chiếm hơn 37% lực lượng lao động. Ảnh: Quý Hòa

Trên bình diện vĩ mô, liệu rằng xu hướng Việt Nam chủ động thế chân Trung Quốc trở thành điểm đến “thiên đường gia công mới” có đem đến sự phát triển kinh tế bền vững trong dài hạn? Và khi các quốc gia khác đang phấn đấu theo mô hình nền kinh tế tiêu dùng, nền kinh tế tri thức hay nền kinh tế tuần hoàn thì một Việt Nam gắn chặt tăng trưởng GDP với doanh thu từ xuất khẩu các sản phẩm gia công liệu có đảm bảo cân bằng được cả 3 mục tiêu của một nền kinh tế bền vững: kinh tế, sinh thái và xã hội?

Hạ cánh cứng

Để duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế đứng đầu thế giới trong suốt 25 năm, nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình đã cột chặt mô hình phát triển của Trung Quốc từ cuối thập niên 1970 chủ yếu dựa trên 3 yếu tố: thu hút đầu tư FDI, nguồn nhân lực giá rẻ, tài nguyên thiên nhiên dồi dào.

Sức lao động của hơn 1 tỉ dân trong hơn 1/4 thế kỷ đã giúp quốc gia này vươn lên và duy trì vị thế nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, đem lại lượng dự trữ ngoại hối hiện tại đạt hơn 3.500 tỉ USD và sở hữu lượng tài sản tương đương 40% GDP toàn cầu nằm trong tổng tài sản của hệ thống ngân hàng Trung Quốc. Theo báo cáo của Hội nghị Đầu tư và Thương mại Liên Hiệp Quốc (UNCTAD), Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành điểm đến đầu tư số 1 vào năm 2012 với khoảng 120 tỉ USD vốn FDI.

Cùng với lực đỡ từ đầu tư trực tiếp nước ngoài, chính phủ nước này đã cố gắng duy trì tốc độ tăng trưởng GDP trong một thời gian dài nhờ vào lượng cung tiền. Mặc dù tác động của cuộc khủng hoảng toàn cầu năm 2008 không ảnh hưởng ngay đến Trung Quốc, nhưng quãng thời gian sau đó cho đến năm 2013 lượng cung tiền đã đạt tới 17.770 tỉ USD. Lượng tiền bơm vào lưu thông này cao gấp 4 lần so với thời điểm 10 năm trước là dấu hiệu cho thấy Chính phủ đang in tiền nhanh hơn tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế.

Từ đây, những trục trặc nội tại của mô hình phát triển kinh tế cũng bắt đầu gây ra những hệ lụy mà điển hình là nợ công. Tổng số nợ chính phủ, doanh nghiệp và người dân Trung Quốc ở thời điểm hiện tại nhiều hơn gấp 4,3 lần con số chính thức, tức phải chạm ngưỡng 28.000 tỉ USD, tương đương 282% GDP. Trong đó, các khoản nợ tới hạn cũng xấp xỉ 1.100 tỉ USD. Chính quyền Bắc Kinh đã phải lập ra Công ty China Trust Protection vào cuối năm 2014 để hỗ trợ các tập đoàn quốc doanh giải quyết các khoản nợ xấp xỉ 2.000 tỉ USD của mình.

Để giữ vị thế công xưởng của thế giới, ngoài những chính sách giảm, miễn thuế để thu hút đầu tư nước ngoài và “hy sinh” chỉ số nợ công, Trung Quốc buộc phải duy trì lợi thế giá nhân công thấp trong hàng thập niên. Tại hầu hết các đặc khu kinh tế như Thâm Quyến, Hạ Môn, Sán Đầu, lương trung bình của công nhân sản xuất ở Trung Quốc hiện ở mức 3 USD/giờ (so với 22,3 USD/giờ ở Mỹ). Những năm 1990, Trung Quốc sản xuất chưa đầy 3% sản lượng hàng hóa toàn cầu thì nay họ sản xuất khoảng 80% máy lạnh, 70% điện thoại di động và 60% giày dép. Trung Quốc đã trở thành công xưởng toàn cầu khi tham gia sản xuất hơn 60% hàng hóa của thế giới.

Phía bên kia của bức tranh tăng trưởng kinh tế phi mã, Trung Quốc cũng tự mình tạo ra một “thế hệ trẻ em bị bỏ rơi” và một bầu trời xám xịt vì khói bụi. Để trở thành công nhân các khu công nghiệp, làm việc cho các nghiệp đoàn nước ngoài, có hơn 61 triệu trẻ em của Trung Quốc là con cái của công nhân viên trong các công xưởng gia công bị xa bố mẹ từ lúc mới sinh và trong toàn bộ thời niên thiếu. Mâu thuẫn đẩy lên đỉnh điểm xuất phát từ mô hình nền kinh tế gia công khi chênh lệch chăm sóc dinh dưỡng và giáo dục giữa trẻ em thành thị và “thế hệ bị bỏ rơi” lần lượt là 4 và 20 lần.

Đáng buồn hơn, những ông bố bà mẹ phải làm việc với đồng lương ít ỏi, chịu cảnh xa con và ở trọ thì lại chịu ô nhiễm môi trường nghiêm trọng tại các khu công nghiệp. Số liệu trong báo cáo cho thấy tỉ lệ nước ngầm tại 198 thành phố có chất lượng dưới chuẩn chiếm 57,3% trong năm 2012 và hơn 30% sông lớn của Trung Quốc bị ô nhiễm nghiêm trọng. Năm ngoái chỉ 27 trong số 113 thành phố quan trọng sở hữu bầu không khí đạt chất lượng tiêu chuẩn để hít thở. Nguyên nhân nằm ở bản chất của mô hình tăng trưởng kinh tế dựa vào khai thác và xuất khẩu tài nguyên khi quốc gia này đứng thứ 6 thế giới về tổng giá trị tài nguyên (có giá trị ước tính 23.000 tỉ USD với 90% trong số đó nằm ở các mỏ than và khoáng sản đất hiếm).

Tuy nhiên, như nhận xét của Giáo sư kinh tế Nguyễn Đức Khương, Chủ tịch Hội Các nhà khoa học và chuyên gia người Việt tại Pháp AVSE, thành viên ban quản trị Hội Tài chính châu Á : “Sau thời gian dài hy sinh hai trụ cột của mô hình kinh tế là môi sinh và xã hội để ưu tiên tích lũy tư bản cũng như bảo hộ cho các doanh nghiệp nội địa bắt kịp khoa học và công nghệ thế giới, Trung Quốc đã bắt tay vào chuyển đổi mô hình từ nền kinh tế gia công sang nền kinh tế tiêu thụ, trong đó lấy tiêu thụ nội địa làm trọng tâm”.

Lam sao tranh bay
Bình Luận
Xem bài viết khác
Chiết khấu lên đến 4 triệu đồng /m2 khi mua căn hộ Housinco Grand Tower Dự án khu phức hợp Vạn Phúc cách đường Phạm Văn Đồng chỉ 1km TNR Goldmark City là tổ hợp căn hộ cao cấp, tích hợp tiện ích quốc tế Nhà đầu tư “hào hứng” trở lại khi dự án Park Riverside được chào bán ANZHOMES – đơn vị phân phối chính thức dự án FLC The Coastal Hill Anland Complex nồng nhiệt chào đón gần 300 khách hàng, nhà đầu tư bđs Hệ thống cây xanh bao quanh dự án Roman Plaza hướng ra sông tuyệt đẹp Đến với căn hộ Samland, chỉ cần thanh toán 30% cư dân nhận nhà ngay An Phú Shop-villa tạo nên môi trường giáo dục toàn diện cho trẻ em Toà chung cư Aqua Bay dành riêng cho cư dân là người Hàn Quốc, Nhật

Xem Nhiều